Wspólne badania nad zjawiskami elektromagnetycznymi i wibroakustycznymi w transformatorach

12-05-2026

Historia współpracy pomiędzy Instytutem Mechatroniki i Systemów Informatycznych Politechniki Łódzkiej a Hitachi Energy, z którą Politechnika Łódzka podpisała list intencyjny, choć nie należy do najdłuższych, sięga już kilkudziesięciu lat.

Początki współpracy z fabryką ELTA

Jej początki związane są z ówczesną łódzką fabryką transformatorów ELTA, która była jednym z pierwszych partnerów uczelni. 

W ramach wspólnych działań opracowano wówczas m.in. projekt stacji prób transformatorów pod kierunkiem prof. Michała Jabłońskiego, prowadzono analizy rozkładów pól magnetycznych w rdzeniach transformatorów (prof. Alicja Kozłowska, dr Krzysztof Majer), a także badano straty dodatkowe wywołane strumieniem rozproszenia (prof. Janusz Turowski i prof. Kazimierz Zakrzewski).

W laboratorium  machatronicznym rozmawia trzech studentów, siedzących przy stanowiskach W laboratorium Instytutu Mechatroniki i Systemów Informatycznych

foto: arch. PŁ

ABB i Hitachi Energy – nowy etap rozwoju

Nowy etap współpracy rozpoczął się wraz z wejściem fabryki do struktur ABB, a następnie Hitachi Energy. Wówczas zainicjowano projekt dotyczący zjawisk wibroakustycznych występujących w transformatorach wielkiej mocy. Na terenie laboratorium Instytutu Mechatroniki i Systemów Informatycznych PŁ powstało unikalne stanowisko badawcze, odwzorowujące w skali 1:1 strukturę ściany kadzi transformatora o mocy 150 MVA wraz z występującym tam polem magnetycznym.

Badania nad ograniczaniem drgań i hałasu transformatorów

Badania eksperymentalne oraz równolegle prowadzone analizy teoretyczne, realizowane przez zespół kierowany przez prof. Pawła Witczaka, umożliwiły szczegółowe poznanie mechanizmów powstawania drgań kadzi transformatora, związanej z nimi emisji hałasu oraz sposobów ograniczania tych zjawisk. Opracowane rozwiązania zostały następnie wdrożone w wielu transformatorach produkowanych przez koncern.

Współpraca w obszarze kształcenia i rozwoju naukowców

Współpraca Instytutu z Hitachi Energy wykracza jednak daleko poza działalność badawczo-rozwojową i wdrożeniową. Obejmuje również obszar kształcenia oraz rozwoju młodych naukowców. Problematyka zgłaszana przez firmę znajduje odzwierciedlenie zarówno w pracach dyplomowych, jak i rozprawach doktorskich. Prof. Paweł Witczak wypromował dotychczas czterech doktorów związanych z Hitachi Energy w Łodzi, w tym jednego w ramach doktoratu wdrożeniowego.