Politechnika Łódzka wraz z Charkowskim Narodowym Uniwersytetem Gospodarki Miejskiej im. O.M. Beketowa realizuje projekt TWIN-SEC, którego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa i odporności sieci elektroenergetycznych na zagrożenia hybrydowe. Projekt finansowany jest w ramach programu NATO Science for Peace and Security (SPS), a jego budżet wynosi 238 tys. euro.
Projekt odpowiada na szczególnie istotne wyzwania związane z bezpieczeństwem infrastruktury energetycznej Ukrainy, gdzie system elektroenergetyczny od lat pozostaje w warunkach bezpośredniego zagrożenia. Współpraca naukowców z Łodzi i Charkowa pozwala połączyć kompetencje technologiczne z doświadczeniami związanymi z funkcjonowaniem infrastruktury energetycznej w warunkach wojennych i podwyższonego ryzyka.
Cyfrowy bliźniak dla bezpieczeństwa
TWIN-SEC zakłada opracowanie i wykorzystanie cyfrowego bliźniaka sieci elektroenergetycznej – cyfrowego odwzorowania wybranych elementów systemu – do analizowania jego działania, symulowania sytuacji kryzysowych i testowania rozwiązań zwiększających odporność infrastruktury. Projekt łączy badania z zakresu energetyki, modelowania cyfrowego, sztucznej inteligencji i technologii informatycznych.
W Politechnice Łódzkiej projekt realizuje zespół Voxel Research Lab, działający w ramach Instytutu Mechatroniki i Systemów Informatycznych (IMSI) na Wydziale EEIA. Kierownikiem projektu ze strony państwa NATO jest dr Grzegorz Zwoliński, a w pracach zespołu uczestniczy również dr hab. inż. Dorota Kamińska, prof. PŁ. Ukraińskim kierownikiem projektu jest dr Vladyslav Pliuhin.
Projekt zaplanowano na 36 miesięcy. W tym czasie powstanie prototyp cyfrowego bliźniaka, rozwijane będą modele i scenariusze zagrożeń oraz narzędzia wykorzystujące AI do analizy i wspomagania decyzji. Końcowym etapem będzie integracja i demonstracja rozwiązania w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Ze względów bezpieczeństwa będą wykorzystywane dane historycznych lub odpowiednio przygotowane, bez ujawniania wrażliwych szczegółów infrastruktury.
Sieci energetyczne i VR
Badania będą obejmować wybrane elementy miejskich i regionalnych sieci elektroenergetycznych. Po stronie ukraińskiej ważnym elementem projektu będzie istniejący w Charkowie model systemu miejskiego, obejmujący m.in. stację elektroenergetyczną 110/35 kV i stanowisko dyspozytorskie. Politechnika Łódzka wniesie natomiast swoje zaplecze informatyczne oraz środowiska wizualizacji VR. Planowana jest także współpraca z Łódzkim Klastrem Energii „Fala Energii”.
TWIN-SEC to badania Politechniki Łódzkiej, które łączą rozwój nowoczesnych technologii z praktycznymi wyzwaniami dotyczącymi bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej. Projekt wzmacnia również współpracę naukową między Polską i Ukrainą, wykorzystując potencjał obu zespołów do poszukiwania rozwiązań zwiększających odporność systemów energetycznych na współczesne zagrożenia.
Opracowywane rozwiązania mają pomóc lepiej rozumieć zachowanie sieci w sytuacjach kryzysowych, przewidywać skutki zakłóceń i szukać sposobów na zwiększenie jej odporności. To właśnie ten wymiar badań, z myślą o ochronie infrastruktury, od której zależy codzienne funkcjonowanie społeczeństwa, jest jednym z najważniejszych celów TWIN-SEC.