Pięcioro młodych naukowców Politechniki Łódzkiej znalazło się w gronie laureatów dziesiątej edycji konkursu MINIATURA, organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Ich projekty, otrzymały dofinansowanie na realizację wstępnych badań naukowych. Ich tematyka pokazuje różnorodność podejmowanych w uczelni kierunków badań – od inżynierii materiałowej i zastosowań medycznych, przez technologie żywności, po rozwiązania wspierające transformację energetyczną.
Chitozan przeciw drobnoustrojom
Dr inż. Dominik Sikorski z Instytutu Włókiennictwa otrzymał 49 940 zł na realizację projektu „Zależność pomiędzy modyfikacją powierzchni chitozanu sieciowanego TPP a jego właściwościami przeciwdrobnoustrojowymi”.
Celem badań jest opracowanie i ocena funkcjonalnych, biostatycznych powłok chitozanowych przeznaczonych do zastosowań tekstylnych, przede wszystkim w odzieży ochronnej, medycynie, weterynarii oraz tekstliach mających długotrwały kontakt ze skórą.
Wyroby włókiennicze, ze względu na swoją porowatą strukturę oraz zdolność do gromadzenia wilgoci i związków organicznych, sprzyjają rozwojowi mikroorganizmów. Może to prowadzić do obniżenia komfortu użytkowania, powstawania nieprzyjemnych zapachów, a także zwiększać ryzyko podrażnień i infekcji skóry. Problem ten jest szczególnie istotny w przypadku odzieży medycznej i ochronnej oraz pościeli wykorzystywanej w opiece nad pacjentami.
Potencjalnym rozwiązaniem jest chitozan – naturalny, biodegradowalny i biokompatybilny polimer o udokumentowanych właściwościach przeciwdrobnoustrojowych. Badania pozwolą sprawdzić, jak modyfikacja jego powierzchni wpływa na skuteczność działania uzyskanych powłok.
Dozymetr dopasowujący się do ciała pacjenta
Dr Michał Piotrowski z Katedry Inżynierii Mechanicznej, Informatyki Technicznej i Chemii Materiałów Polimerowych uzyskał 49 929 zł na projekt „Odkształcalny żelowy dozymetr 2D do zastosowania w radioterapii”.
Naukowiec zamierza opracować żelowe dozymetry dwuwymiarowe, które mogłyby być wykorzystywane do pomiarów in vivo, bezpośrednio na skórze pacjenta podczas napromieniania. Ich elastyczność pozwoliłaby lepiej dopasować je do powierzchni ciała, co ma istotne znaczenie dla monitorowania dawki promieniowania w trakcie terapii.
Prace obejmą trzy etapy: wytworzenie dozymetrów żelowych o wysokiej wytrzymałości mechanicznej i temperaturowej, opracowanie metody pokrywania ich warstwą ochronną oraz przeprowadzenie kalibracji.
Realizacja projektu pozwoli stworzyć i scharakteryzować nowe układy dozymetryczne, a także określić ich podstawowe właściwości. Uzyskane wyniki będą stanowić punkt wyjścia do dalszych prac badawczych i przygotowania kolejnych projektów.
Roślinne źródło bioaktywnych peptydów
Dr inż. Gabriela Kowalska z Instytutu Technologii i Analizy Żywności otrzymała grant w wysokości 49262 zł na projekt „Nasiona wytłoków Rosa rugosa jako źródło peptydów bioaktywnych: optymalizacja izolacji białek i charakterystyka produktów hydrolizy”.
Badania koncentrują się na opracowaniu i optymalizacji metod izolacji białek z nasion pozyskiwanych z wytłoków owoców róży pomarszczonej (Rosa rugosa), a następnie uzyskaniu z nich peptydów o potencjalnych właściwościach bioaktywnych.
Projekt ma dostarczyć pierwszych danych na temat tego słabo poznanego surowca oraz pozwolić ocenić jego przydatność jako źródła wartościowych składników funkcjonalnych. W przyszłości wyniki mogą znaleźć zastosowanie przy opracowywaniu innowacyjnych składników żywności funkcjonalnej, nutraceutyków, a także produktów o potencjalnym znaczeniu farmaceutycznym.
Warzywa liściaste a trawienie tłuszczów
Dr inż. Dominika Kajszczak z Instytutu Biotechnologii Molekularnej i Przemysłowej realizuje projekt „Warzywa liściaste jako naturalne modulatory trawienia lipidów – badania wstępne in vitro”. Jego celem jest zbadanie potencjału wybranych warzyw liściastych w regulowaniu procesów trawienia i wchłaniania tłuszczów. Wysokość grantu to 43670 zł.
Badania obejmą popularne warzywa, takie jak szpinak, rukola, roszponka oraz różne odmiany sałat. Pozwolą określić, które zawarte w nich związki biologicznie aktywne mogą odpowiadać za potencjalne właściwości prozdrowotne i w jaki sposób oddziałują na metabolizm lipidów.
Jak podkreśla dr inż. Dominika Kajszczak, projekt łączy badania naukowe z możliwością praktycznego wykorzystania ich wyników. Mogą one przyczynić się do opracowania nowych zaleceń żywieniowych wspierających profilaktykę nadwagi i otyłości, a także stanowić podstawę do projektowania innowacyjnych produktów funkcjonalnych. W dalszej perspektywie otwierają również możliwości prowadzenia kolejnych badań nad chorobami cywilizacyjnymi związanymi ze stylem życia i sposobem odżywiania.
Słońce, woda i zielony wodór
W gronie laureatów znalazł się również dr inż. Dominik Knozowski z Instytutu Chemii Ogólnej i Ekologicznej, autor projektu „Elektroosadzanie cienkich warstw spineli Co–Fe jako innowacyjna technologia tworzenia fotokatalizatorów wydzielania tlenu”. Na jego realizację przyznano 49 060 zł.
Badacz zamierza opracować cienkie warstwy spineli kobaltowo-żelazowych z wykorzystaniem metody elektroosadzania z fazy wodnej. Otrzymane materiały zostaną zbadane pod kątem możliwości zastosowania jako fotoanody wspomagające reakcję wydzielania tlenu podczas fotoelektrochemicznego rozkładu wody.
Reakcja ta stanowi jedno z istotnych wyzwań w rozwoju technologii produkcji zielonego wodoru. Wyniki projektu pozwolą ocenić potencjał nowej grupy materiałów fotoaktywnych i dostarczą wiedzy niezbędnej do projektowania przyszłych układów wykorzystujących energię słoneczną do wytwarzania paliw wodorowych.