Czy znakomita wiedza techniczna wystarczy, by projektować dobrą przyszłość? Projekt #edu4sdgs, koordynowany przez Centrum Współpracy Międzynarodowej PŁ, wyrósł z przekonania, że obok wiedzy i kompetencji technicznych potrzebujemy czegoś jeszcze: świadomości emocjonalnej, empatii, umiejętności współpracy i odpowiedzialnego podejmowania decyzji. Po trzech latach europejskiej współpracy pozostaje po nim otwarty ekosystem edukacyjny, który ma pomagać przechodzić od wiedzy do działania.
Technologia rozwija się szybko. A nasze kompetencje emocjonalne?
Świat zmienia się w niezwykłym tempie. Sztuczna inteligencja, automatyzacja, nowe źródła energii czy technologie cyfrowe dają nam możliwości, które jeszcze niedawno trudno było sobie wyobrazić. Jednocześnie funkcjonujemy w rzeczywistości pełnej niepewności, przeciążenia informacyjnego oraz złożonych problemów społecznych i środowiskowych.
W tym świecie coraz większego znaczenia nabiera umiejętność rozumienia nie tylko otaczającej nas rzeczywistości, lecz także własnych emocji i emocji innych ludzi. Tymczasem dane, które stanowiły jeden z punktów wyjścia projektu #edu4sdgs, wskazują na niepokojący trend spadku poziomu inteligencji emocjonalnej. Szczególnie istotne z perspektywy zrównoważonego rozwoju są kompetencje związane z empatią oraz zdolnością kierowania się długofalowym poczuciem celu.
To ważny sygnał również dla edukacji. Świadomość własnych emocji pomaga lepiej funkcjonować w sytuacji presji czy konfliktu. Empatia pozwala dostrzec perspektywę drugiego człowieka. Umiejętność zarządzania emocjami ma znaczenie w komunikacji i współpracy, a świadomość własnych wartości pomaga podejmować odpowiedzialne decyzje.
To kompetencje potrzebne w życiu, nauce i pracy.
Po co EQ przyszłemu inżynierowi?
Na uczelni technicznej pytanie to nabiera szczególnego znaczenia. Współczesny inżynier rzadko pracuje samotnie nad wyizolowanym problemem technicznym. Działa w zespołach, często międzynarodowych i interdyscyplinarnych. Musi komunikować swoje pomysły, słuchać innych, rozwiązywać konflikty, pracować pod presją i podejmować decyzje przy niepełnych danych. Co więcej, technologia zawsze spotyka się gdzieś z człowiekiem.
Projektując rozwiązanie wykorzystujące sztuczną inteligencję, system transportowy czy energetyczny, nową technologię produkcyjną albo budynek, podejmujemy decyzje, które mogą wpływać na innych ludzi, środowisko i przyszłość.
Dlatego inteligencja emocjonalna nie jest konkurencją dla kompetencji technicznych ani ich „miękkim dodatkiem”. Uzupełnia je.
Dobry inżynier powinien potrafić znaleźć rozwiązanie problemu. Inżynier przygotowany do wyzwań przyszłości powinien również umieć zapytać: Dla kogo je projektuję? Czyją perspektywę powinienem uwzględnić? Jakie mogą być konsekwencje mojego rozwiązania?
Grafika projektu
Zaczęliśmy od uczenia się od siebie
#edu4sdgs był realizowany od października 2023 do września 2026 roku pod koordynacją Politechniki Łódzkiej. W europejskim konsorcjum znalazły się również Universitat Autònoma de Barcelona, Riga Technical University, ACEEU, Team Coaching oraz Welfare and Development Association. Partnerzy połączyli doświadczenia z obszarów szkolnictwa wyższego, zrównoważonego rozwoju, inteligencji emocjonalnej, edukacji cyfrowej i innowacji edukacyjnych.
Co ważne, zanim zaczęliśmy tworzyć rozwiązania dla studentów i nauczycieli, najpierw sami zaczęliśmy uczyć się od siebie. Różne doświadczenia partnerów pozwoliły spojrzeć na zrównoważony rozwój nie tylko przez pryzmat wiedzy, lecz także emocji, odpowiedzialności, współpracy i angażowania ludzi w zmianę.
Od idei do konkretnych rezultatów
Najważniejszym namacalnym rezultatem #edu4sdgs jest SDGs University Knowledge Hub. To otwarty ekosystem edukacyjny, którego sercem są bezpłatne kursy online łączące tematykę zrównoważonego rozwoju i inteligencji emocjonalnej. Hub ma służyć kolejnym osobom uczącym się także po formalnym zakończeniu projektu.
Projekt przyniósł także inne konkretne efekty. Wydano już ponad 700 cyfrowych poświadczeń, a Sustainability Mission Lab oferuje 22 gotowe misje edukacyjne, które pozwalają uczyć się poprzez doświadczenie, współpracę, podejmowanie decyzji i konfrontowanie różnych perspektyw.
Uzupełnieniem działań projektowych było testowanie wypracowanego podejścia i materiałów edukacyjnych bezpośrednio ze studentami. Służyły temu dwa międzynarodowe programy: Szkoła Letnia w Rydze „Empowering Changemakers for a Sustainable Future” oraz zorganizowany na Politechnice Łódzkiej Erasmus+ Blended Intensive Programme „Emotional Intelligence & SDGs in Action”. Łącznie uczestniczyło w nich 75 studentów z trzech uczelni partnerskich, którzy w praktyce łączyli wiedzę o zrównoważonym rozwoju z rozwijaniem inteligencji emocjonalnej, współpracą i działaniem.
Kompetencje coraz bardziej ludzkie
Ostatecznym celem #edu4sdgs nie było jednak stworzenie określonej liczby kursów, misji czy cyfrowych poświadczeń. W centrum projektu znalazł się Agent of Change, czyli młody człowiek, który rozumie wyzwania związane ze zrównoważonym rozwojem, dostrzega potrzeby innych, współpracuje i potrafi przejść od wiedzy do działania.
I być może właśnie tutaj znajduje się najważniejsze przesłanie projektu dla uczelni technicznej.
Im bardziej zaawansowane stają się technologie, tym ważniejsze jest rozwijanie tego, co głęboko ludzkie: samoświadomości, empatii, odpowiedzialności, zdolności do współpracy i rozumienia perspektywy drugiego człowieka.
Przyszłość potrzebuje świetnie wykształconych inżynierów. Potrzebuje jednak także ludzi, którzy potrafią wykorzystywać swoją wiedzę świadomie i odpowiedzialnie.
logo instytucji dofinansowującej projekt
Dlatego ideę #edu4sdgs można podsumować jeszcze prościej:
I KNOW. I CARE. I ACT.
Wiem, bo wiedza jest podstawą.
Zależy mi, bo technologia służy ludziom i wpływa na świat.
Działam, bo sama świadomość problemów nie wystarczy.
