Centrum „Spycimierskie Boże Ciało” w Spycimierzu, zaprojektowane przez prof. dr. hab. inż. arch. Bartosza Hungera z Politechniki Łódzkiej, zdobyło dwie prestiżowe nagrody: tytuł „Budowa XXI Wieku” oraz europejską nagrodę New European Bauhaus Prizes 2026. Wyróżnienia doceniły projekt łączący współczesną architekturę z lokalną tradycją, historycznym krajobrazem i potrzebami społeczności.
10 września 2026 roku, podczas XXX edycji konkursu „Modernizacja Roku & Budowa XXI wieku” na Zamku Królewskim w Warszawie, centrum zwyciężyło w kategorii „Obiekty kultury”.
15 października w Brukseli Gmina Uniejów zdobyła natomiast nagrodę New European Bauhaus Prizes 2026 za projekt „Spycimierz Living Heritage Hub”, zwyciężając w kategorii „New European Bauhaus Boost for Small Municipalities”. Wyróżnienie przyznawane jest inicjatywom łączącym trzy wartości Nowego Europejskiego Bauhausu: piękno, zrównoważony rozwój oraz dostępność i włączenie społeczne.
Prof. Bartosz Hunger, autor nagrodzonego projektu
foto: arch.prywatne
Architektura wynikająca z miejsca
Centrum powstało w Spycimierzu, miejscowości niedaleko Uniejowa, o niemal tysiącletniej historii, słynącej z tradycji układania kwietnych dywanów na Boże Ciało, wpisanej w 2021 roku na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Centrum musiało harmonijnie wpisać się w historyczną zabudowę wsi, zdominowaną przez niewielkie domy i budynki gospodarcze, zachowując jej charakter i tożsamość. Prof. Bartosz Hunger podporządkował projekt lokalnemu kontekstowi, czerpiąc z tradycyjnej architektury i układu przestrzennego wsi.
Bryłę podzielono na trzy części połączone przeszklonymi przejściami, tworzące układ podkowy. Rozwiązanie to ograniczyło skalę budynku i nawiązało do tradycyjnych zagród. Dodatkowo oś kompozycyjna centrum została powiązana z osią sąsiedniego kościoła, wpisując obiekt w historyczną strukturę miejscowości.
Cegła, miejscowy kamień, drewno i ceramiczna dachówka, uzupełnione dwuspadowymi dachami i tradycyjnymi detalami, harmonijnie wpisują budynek w lokalny krajobraz. Projekt nie odtwarza dawnej zabudowy, lecz twórczo interpretuje jej rozwiązania, łącząc tradycję z nowoczesnością i szacunkiem dla charakteru miejsca.
Centrum „Spycimierskie Boże Ciało”
foto: arch. prywatne
Nowoczesne centrum kultury i życia społecznego
Centrum wykracza poza funkcję muzeum, łącząc prezentację dziedzictwa z edukacją, integracją i działalnością kulturalną. Sale wystawiennicze, przestrzenie edukacyjne i wielofunkcyjne oraz multimedia i instalacje immersyjne pozwalają poznać historię i symbolikę spycimierskich kwietnych dywanów.
Dzięki elastycznemu układowi obiekt służy mieszkańcom i turystom przez cały rok. Dostępność dla osób z niepełnosprawnościami oraz nowoczesne, energooszczędne rozwiązania techniczne dopełniają koncepcję architektury funkcjonalnej i zakorzenionej w lokalnej kulturze.
Detale architektorniczne
foto: arch. prywatne
Lokalna tożsamość jako wartość uniwersalna
Europejskie wyróżnienie podkreśla potencjał architektury tworzonej poza wielkimi miastami. Centrum w Spycimierzu dowodzi, że wartościowy projekt nie wymaga spektakularnych form ani dominacji nad otoczeniem. Jego siłą mogą być lokalna historia, tradycja, krajobraz i rzeczywiste potrzeby mieszkańców.
Projekt prof. Bartosza Hungera łączy ochronę dziedzictwa ze współczesnymi potrzebami. Szanując historyczny kontekst, wprowadza nowe funkcje i wzbogaca przestrzeń publiczną, tworząc warunki do rozwoju społecznego i kulturalnego.
Podwójne wyróżnienie – potwierdzenie jakości projektu
Połączenie tradycji i nowoczesności przyczyniło się do sukcesu inwestycji na arenie krajowej i europejskiej. Tytuł „Budowa XXI Wieku” docenia jakość architektoniczną i budowlaną projektu, a zwycięstwo w konkursie New European Bauhaus Prizes 2026 podkreśla jego europejskie znaczenie jako przykładu architektury łączącej estetykę, zrównoważony rozwój, ochronę dziedzictwa i społeczną użyteczność.
Sukces Centrum „Spycimierskie Boże Ciało” to osiągnięcie Gminy Uniejów, lokalnej społeczności, osób zaangażowanych w realizację inwestycji oraz autora projektu, prof. Bartosza Hungera.
Centrum pokazuje, że architektura nie musi konkurować z historią – może ją twórczo rozwijać, chronić i przekazywać kolejnym pokoleniom.
