Czytelnik w centrum uwagi. Biblioteka wobec potrzeb i oczekiwań społeczności akademickiej

Ankietowani ocenili całokształt usług Biblioteki PŁ na 4,61 (w skali 1-5), zatem jeszcze lepiej niż w poprzednim badaniu z 2023 r., kiedy ocena wyniosła 4,48. Najbardziej doceniono bibliotekarzy, którzy w ogólnej ocenie uzyskali 4,81. Kompetencje oceniono na 4,84, kulturę na 4,82, dyspozycyjność na 4,77. Bardzo wysoko oceniono usługi informacyjne świadczone przez bibliotekarzy – 4,72. Pozostałe usługi również zyskały wysokie oceny.

W ankiecie zawarto dwa pytania otwarte, a respondenci mogli w odpowiedzi wskazać czynniki utrudniające korzystanie z Biblioteki oraz wyrazić oczekiwania wobec Biblioteki. Otrzymane opinie (211 odpowiedzi) stanowią materiał wyjściowy do analiz dotyczących planów reorganizacji i dalszego unowocześnienia Biblioteki. 

W zakresie zwiększenia dostępności do fizycznej siedziby Biblioteki, w odpowiedzi na zgłaszane sugestie, zmodyfikowano godziny otwarcia. Zgodnie z prośbą respondentów, Biblioteka Główna oraz filie są otwierane od poniedziałku do piątku już od godziny 8:00, a więc przed rozpoczęciem zajęć.  Analizowane są możliwości wdrażania kolejnych zmian w tym obszarze w odpowiedzi na powtarzające się postulaty użytkowników.

Księgozbiór jest uzupełniany na bieżąco w oparciu o analizę rynku wydawniczego oraz zamówienia na zakup składane przez społeczność PŁ za pomocą formularza (https://bg.p.lodz.pl/uslugi/zaproponuj-zakup-ksiazki). Natomiast oferta źródeł elektronicznych nabytych w ramach licencji uzgadniana jest z Władzami Uczelni, Wydziałów i jednostek, których przedstawiciele prowadzą działalność naukową. W wybranych zasobach książek pełnotekstowych, w których możemy modyfikować ofertę na bieżąco (BIBLIO ebookpoint, IBUK Libra), zamówiona przez czytelnika publikacja najczęściej dostępna jest w dniu następnym, licząc od dnia złożenia przez bibliotekarza do licencjodawcy zapotrzebowania na udostępnienie danej pozycji. Użytkownik jest informowany o dostępności tytułu drogą mailową, co również stanowi odpowiedź na zgłaszane oczekiwania.

Dla całej społeczności akademickiej ogromne znaczenie ma sposób zagospodarowania przestrzeni w pomieszczeniach bibliotecznych. Ankietowani kierowali prośby o dodatkową przestrzeń do nauki, o większą liczbę stanowisk czytelnianych, więcej stref ciszy, kabiny wygłuszające, pokoje do pracy cichej i pracy zespołowej. Studenci dodatkowo zwracali uwagę na brak wolnych miejsc w przestrzeniach relaksacyjnych w godzinach szczytu, na poprawę wyposażenia stref relaksacyjnych, na doposażenie kącika socjalnego w dodatkowe sprzęty AGD. Te opinie wymagają przemyślenia aranżacji wnętrz i nakładów finansowych. Nie są niemożliwe do realizacji, tym bardziej, że budynek Biblioteki Głównej po ćwierć wieku intensywnej eksploatacji wymaga remontu i unowocześnienia. Jednak obecnie nie ma możliwości nowej aranżacji wnętrz w sposób kompleksowy. Natomiast na bieżąco wprowadza się drobne usprawnienia zapewniające większą liczbę miejsc do pracy i relaksu, wygodniejsze meble czy większe stoły. Miejsca dla użytkowników dostępne są od parteru aż po II piętro. Rozważany jest też zakup kabin akustycznych, które obok obecnych dwóch pokoi do pracy indywidualnej, zapewniłyby strefę odosobnienia i ciszy. Zgodnie z oczekiwaniami rozpoczęto prace nad poprawą oznaczeń zbiorów drukowanych w strefach wolnego dostępu, a pierwsze efekty już widać. Zwiększy to komfort korzystania ze zbiorów i z przestrzeni do nauki i pracy.

Zgodnie z oczekiwaniami użytkowników wymieniono część infrastruktury informatycznej: udostępniono nowy sprzęt komputerowy i drukarki, kolumnowy skaner do książek umożliwiający wysłanie skanu na pocztę lub zapis na nośnik USB, a także nowe urządzenie wielofunkcyjne: skanujące, drukujące i kserujące.

Wyzwaniem pozostaje uproszczenie środowiska wirtualnego. Zmiana nomenklatury stosowanej w opisach bibliograficznych zbiorów w katalogu i poprawa funkcjonalności katalogu nie są możliwe bez wymiany systemu bibliotecznego, co jest rozważane, ale stanowi duże wyzwanie finansowe i organizacyjne dla Biblioteki. 

Kolejny istotny obszar, który wybrzmiał w opiniach głównie pracowników, to wspieranie Uczelni w procesach naukowych, dydaktycznych i społecznych. Część oczekiwań jest już realizowana. Na zamówienie organizowane są szkolenia związane z warsztatem pracy naukowej, publikowaniem naukowym, z otwartą nauką czy ewaluacją dorobku naukowego. Bibliotekarze starają się odpowiedzieć na każde oczekiwanie ze strony kadry akademickiej i angażują się w procesy wsparcia działalności naukowej i dydaktycznej. Zapraszamy do kontaktowania się z Biblioteką celem zgłaszania swojego zapotrzebowania na usługi oraz nawiązania współpracy. 

Natomiast biblioteczne wydarzenia kulturalne, głównie wystawy wraz z wernisażami - ale także okazjonalne wykłady popularnonaukowe czy spotkania literackie - to doskonała okazja do obcowania ze sztuką, poszerzania wiedzy i budowania relacji społecznych, zgodnie z postulowanymi oczekiwaniami. Informacje o wydarzeniach kulturalnych dostępne są na fanpage Galerii Biblio-Art (https://www.facebook.com/galeriabiblioart) lub w mediach społecznościowych Biblioteki (https://www.facebook.com/bibliopl, https://www.instagram.com/biblioteka_pl/).

Wiele komentarzy dotyczyło przeniesienia Biblioteki Budownictwa i Architektury z budynku Instytutu Architektury do budynku Biblioteki Głównej, które podyktowane zostało rozpoczynającym się remontem na wydziale. Zdaniem respondentów likwidacja bibliotek wydziałowych ma swoje konsekwencje w obniżeniu jakości kształcenia, a oddalenie podręcznego warsztatu utrudnia wypożyczanie zbiorów na zajęcia, korzystanie ze zbiorów w trakcie zajęć i między zajęciami. Obecnie Biblioteka Główna i filia – Biblioteka Budownictwa i Architektury, ulokowane w kampusie B, mieszczą się w budynku B22 i mają dwa niezależne wejścia.

Warto podkreślić, że na kampusie A do dyspozycji społeczności akademickiej pozostaje Biblioteka Chemiczna, dedykowana chemikom, ale obsługująca w swoich przestrzeniach całą społeczność Politechniki Łódzkiej. Na kampusie A dostępny jest także książkomat do odbioru książek zamówionych z księgozbioru Biblioteki Głównej.

Autorka wraz z Dyrekcją i pracownikami BPŁ składa serdeczne podziękowania społeczności akademickiej PŁ za liczny udział w badaniu satysfakcji użytkowników i cenne komentarze, które już zmieniają Bibliotekę, spełniając oczekiwania użytkowników.